{"id":7805,"date":"2024-02-01T08:46:42","date_gmt":"2024-02-01T08:46:42","guid":{"rendered":"https:\/\/nakanarach.pl\/?p=7805"},"modified":"2024-02-01T14:46:26","modified_gmt":"2024-02-01T14:46:26","slug":"niebezpieczny-pyl-na-wyspami-kanaryjskimi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/2024\/02\/01\/niebezpieczny-pyl-na-wyspami-kanaryjskimi\/","title":{"rendered":"NIEBEZPIECZNY PY\u0141 NAD WYSPAMI KANARYJSKIMI"},"content":{"rendered":"\n

Rz\u0105d Wysp Kanaryjskich, za po\u015brednictwem Dyrekcji Generalnej ds. Sytuacji Nadzwyczajnych, og\u0142osi\u0142 alert dotycz\u0105cy skrajnego klimatu na ca\u0142ym archipelagu, obowi\u0105zuj\u0105cy od 1 lutego 2024 roku.<\/strong> Na tym terenie pojawi\u0142 si\u0119 py\u0142 niebezpieczny dla zdrowia cz\u0142owieka<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

– Mam zaplanowany wyjazd rodzinny w okolice Morro Jable. Czytam teraz o kalimie i zacz\u0119\u0142am si\u0119 martwi\u0107 o mojego syna alergika. Mam my\u015bl, \u017ce ten wyjazd teraz to z\u0142y pomys\u0142 – napisa\u0142a do portalu nakanarach.pl czytelniczka Ewa.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug ostrze\u017cenia meteorologicznego kalima nad archipelagu utrzyma si\u0119 przez \u201ekilka najbli\u017cszych dni\u201d, powoduj\u0105c zmienne st\u0119\u017cenia cz\u0105stek na wyspach od wschodu, wahaj\u0105ce si\u0119 od 50 do 100 mikrogram\u00f3w\/m3 dziennie. Kalima to piaskowy py\u0142 znad afryka\u0144skiej Sahary, przenoszony jest podczas burzy piaskowej przez wiatr, opadaj\u0105c kolejno w r\u00f3\u017cnych krajach Europy. Mimo, \u017ce to zjawisko wyst\u0119puje do\u015b\u0107 cz\u0119sto na Wyspach Kanaryjskich to naukowcy dowiedli niedawno, \u017ce w saharyjskim pyle stwierdzono obecno\u015b\u0107 pierwiastk\u00f3w promieniotw\u00f3rczych. W pyle wykryli oni obecno\u015b\u0107 pierwiastk\u00f3w promieniotw\u00f3rczych, jak izotopu cezu – 137, a tak\u017ce izotopy promieniotw\u00f3rcze berylu i o\u0142owiu, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zwi\u0105zek z opadami radioaktywnymi – donosi hiszpa\u0144ska gazeta elDiario. <\/p>\n\n\n\n

Docieraj\u0105cy na Wyspy Kanaryjskie promieniotw\u00f3rczy pierwiastek mo\u017ce pochodzi\u0107 m.in. z test\u00f3w j\u0105drowych, kt\u00f3re Francja przeprowadzi\u0142a nad algiersk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Sahary na pocz\u0105tku lat 60. ubieg\u0142ego wieku 17 kontrolowanych wybuch\u00f3w nuklearnych.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug najnowszych bada\u0144 win\u0119 za to maj\u0105 te\u017c ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 ameryka\u0144skie i sowieckie pr\u00f3by j\u0105drowe z lat 50. i 60. ub. stulecia – dodaje hiszpa\u0144ska gazeta elPeriodico. Badania wykaza\u0142y tak\u017ce, \u017ce w pyle kalimy znajduj\u0105 si\u0119 izotopy cezu, zwi\u0105zane z wybuchem w elektrowni j\u0105drowej w Czarnobylu w 1986 roku oraz w Fukushimie w 2011 roku.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adze Wysp Kanaryjskich ostrzegaj\u0105, \u017ce warunki pogodowe mog\u0105 powodowa\u0107 problemy zdrowotne u os\u00f3b cierpi\u0105cych na choroby przewlek\u0142e i\/lub choroby uk\u0142adu oddechowego i u alergik\u00f3w. Dwutlenek azotu podczas kalimy jest niebezpieczny szczeg\u00f3lnie w ciep\u0142e miesi\u0105ce roku, podra\u017cniaj\u0105c przede wszystkim uk\u0142ad oddechowy, stanowi\u0105c zagro\u017cenie zw\u0142aszcza dla os\u00f3b choruj\u0105cych na astm\u0119 i chorob\u0119 obturacyjn\u0105 p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n

Jak pisze gazeta Canarias7 skutki zdrowotne mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 po dw\u00f3ch do trzech dniach po zako\u0144czeniu kalimy \u2013 wyja\u015bnia to alergolog z Wyspiarskiego Szpitala Uniwersyteckiego Matki i Dziecka, Dara Mart\u00ednez.\u00a0Zamglenie mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego, \u201ez patologiami lub nie\u201d – m\u00f3wi lekarz, a jego skutki objawiaj\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cne sposoby\u00a0.\u00a0– Niekt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 zauwa\u017ca\u0107 objawy na kilka dni przed przybyciem zawieszonego py\u0142u, kiedy nikt inny tego nie zauwa\u017ca.\u00a0Inni w dniach nara\u017cenia i kolejne dwa, trzy dni po remisji \u00bbto zjawisko wyja\u015bnia ekspert. Zamglenie powoduje podra\u017cnienie dr\u00f3g oddechowych\u00a0i dotyka alergik\u00f3w, chocia\u017c nie ma nic wsp\u00f3lnego z roztoczami, ale piasek powoduje, \u017ce cz\u0105steczki takie jak zarodniki i grzyby pozostaj\u0105 d\u0142u\u017cej w atmosferze i gromadz\u0105 si\u0119 z pojazdami, cz\u0105steczkami z przemys\u0142u w okolicy itp. Natomiast badanie przeprowadzone przez naukowca Aurelio Tob\u00edasa (CSIC) powi\u0105zuje wtargni\u0119cie py\u0142u z Sahary do Barcelony ze wzrostem przypadk\u00f3w choroby meningokokowej – cztery tygodnie po wyst\u0105pieniu mg\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105d archipelagu apeluje do mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w, aby zamyka\u0107 drzwi i okna i je\u015bli to mo\u017cliwe, unika\u0107 wychodzenia na zewn\u0105trz, je\u015bli kto\u015b cierpi na przewlek\u0142\u0105 chorob\u0119 uk\u0142adu oddechowego. Ponadto istotne jest utrzymywanie odpowiedniego nawodnienia, unikanie suchego \u015brodowiska i zapewnianie dost\u0119pu do regularnych lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto zaleca si\u0119, aby w tym czasie nie wykonywa\u0107 forsownych \u0107wicze\u0144 fizycznych. Ze wzgl\u0119du na potencjalnie zmniejszon\u0105 widoczno\u015b\u0107 na drogach i zamglenie, kierowcy proszeni s\u0105 o zmniejszenie pr\u0119dko\u015bci, aby zapobiec wypadkom.<\/p>\n\n\n\n

Pla\u017ce Wysp Kanaryjskich (Hiszpania), Malty i Sardynii (W\u0142ochy) s\u0105 najbardziej nara\u017cone na zanieczyszczenie cz\u0105steczkami sta\u0142ymi (PM) – wynika z bada\u0144 przeprowadzonych przez Airly. <\/p>\n\n\n\n

W najgorszych europejskich regionach nadmorskich w tym na Kanarach (PM10 = 30,6 ug\/m3) wyst\u0119puje zanieczyszczenie nie przekraczaj\u0105ce normy rocznej wed\u0142ug Unii Europejskiej (40 ug\/m3).<\/p>\n\n\n\n

W przypadku Wysp Kanaryjskich nie ma tu raczej dymi\u0105cych komin\u00f3w fabryk, energia cz\u0119sto pozyskiwana jest z elektrowni wiatrowych, a w domach zazwyczaj nie ma ogrzewania, bo praktycznie przez ca\u0142y rok jest tu ciep\u0142o. Sk\u0105d zatem tak du\u017ce zanieczyszczenie powietrza w sezonie zimowym i letnim?<\/p>\n\n\n\n

Zanieczyszczenie na wybrze\u017cach jest zazwyczaj ni\u017csze, ni\u017c w g\u0142\u0119bi l\u0105du, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na wyst\u0119powanie silnych i cz\u0119stych wiatr\u00f3w na wybrze\u017cu, cho\u0107 z drugiej strony, na wybrze\u017cach mamy r\u00f3wnie\u017c do czynienia z naturalnym zapyleniem zwi\u0105zanym z sol\u0105 morsk\u0105. W po\u0142udniowej Europie dodatkow\u0105 rol\u0119 odgrywa zanieczyszczenie pochodzenia naturalnego, z powodu suchego krajobrazu, cz\u0119sto wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c zanieczyszczenie drobnym py\u0142em z Afryki, kt\u00f3ry czasem powoduje du\u017ce zamglenie. To zjawisko okre\u015blane jako kalima, mo\u017cna spotaka\u0107 \u015brednio co kilka tygodni (zazwyczaj kilka lub kilkana\u015bcie razy w roku) zar\u00f3wno na Wyspach Kanaryjskich (oddalonych od Afryki ok. 150 km), jak i na kontynencie Europy np. w Hiszpanii.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 To zjawisko atmosferyczne w przypadku Wysp Kanaryjskich zwi\u0105zane jest ze wschodnim wiatrem o nazwie\u00a0sirocco, kt\u00f3ry wieje od strony Afryki. Pokonuj\u0105c on ponad stukilometrow\u0105 drog\u0119 nad oceanem przenosi on gor\u0105ce masy powietrza wraz z ziarenkami piasku pochodz\u0105cego z Sahary.\u00a0T<\/strong>emperatura powietrza na Wyspach Kanaryjskich mo\u017ce si\u0119 w\u00f3wczas gwa\u0142townie podnie\u015b\u0107 nawet o kilkana\u015bcie stopni. Zim\u0105 temperatura powietrza podczas kalimy czasem wzrasta do ponad 30\u00b0C, a latem nawet znacznie powy\u017cej 45\u00b0C. Niebo nagle traci ca\u0142y sw\u00f3j b\u0142\u0119kit, staje si\u0119 szare, a widoczno\u015b\u0107 spada do zaledwie 1000-2000 metr\u00f3w. Najwi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0119powania kalimy na Wyspach Kanaryjskich zachodzi na od p\u00f3\u017anej jesieni do po\u0142owy wiosny\u00a0(listopad-kwiecie\u0144). Je\u015bli wyst\u0105pi w okresie letnim (lipiec, sierpie\u0144, wrzesie\u0144) jest szczeg\u00f3lnie uci\u0105\u017cliwa.\u00a0Mniejsze prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia kalimy jest pomi\u0119dzy majem i lipcem – czytamy na stronie hiszpania-portal.pl.<\/p>\n\n\n\n

W przesz\u0142o\u015bci zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce py\u0142 z Sahary dotar\u0142 w niewielkiej ilo\u015bci a\u017c do Polski, co wida\u0107 g\u0142\u00f3wnie na samochodach i meblach ogrodowych. W 2020 z powodu \u201ekalimy\u201d stulecia to zjawisko spowodowa\u0142o nawet wstrzymanie ruchu lotniczego na Wyspach Kanaryjskich. W\u00f3wczas problemy z powrotem z wakacji na Kanarach mieli m.in. aktorka Barbara Kurdej-Sztan i kabareciarz Robert G\u00f3rski.<\/p>\n\n\n\n

Foto: Archiwum – zdj\u0119cie ilustracyjne NaKanarach.pl <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rz\u0105d Wysp Kanaryjskich, za po\u015brednictwem Dyrekcji Generalnej ds. Sytuacji Nadzwyczajnych, og\u0142osi\u0142 alert dotycz\u0105cy skrajnego klimatu na ca\u0142ym archipelagu, obowi\u0105zuj\u0105cy od 1 lutego 2024 roku. Na tym terenie pojawi\u0142 si\u0119 py\u0142 niebezpieczny dla zdrowia cz\u0142owieka. – Mam zaplanowany wyjazd rodzinny w okolice Morro Jable. Czytam teraz o kalimie i zacz\u0119\u0142am si\u0119 martwi\u0107 o mojego syna alergika. […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3734,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-7805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"aioseo_notices":[],"blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-150x150.jpg",150,150,true],"full":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-scaled.jpg",2560,1152,false]},"categories_names":{"12":{"name":"Aktualno\u015bci","link":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/category\/aktualnosci\/"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-300x300.jpg",300,300,true],"cvmm-medium-plus":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-305x207.jpg",305,207,true],"cvmm-portrait":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-400x600.jpg",400,600,true],"cvmm-medium-square":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-600x600.jpg",600,600,true],"cvmm-large":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-1024x1024.jpg",1024,1024,true],"cvmm-small":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-130x95.jpg",130,95,true],"full":["http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Kalima-2022-Gesta-Mgla-scaled.jpg",2560,1152,false]},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7805"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7812,"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7805\/revisions\/7812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3734"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}