{"id":11949,"date":"2025-11-10T07:15:24","date_gmt":"2025-11-10T07:15:24","guid":{"rendered":"https:\/\/nakanarach.pl\/?p=11949"},"modified":"2025-11-10T12:27:45","modified_gmt":"2025-11-10T12:27:45","slug":"inwazja-olbrzymich-karaluchow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/2025\/11\/10\/inwazja-olbrzymich-karaluchow\/","title":{"rendered":"INWAZJA OLBRZYMICH KARALUCH\u00d3W"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>HISZPANIA\/WYSPY KANARYJSKIE:<\/strong> <strong>Eksperci ostrzegaj\u0105 przed rosn\u0105c\u0105 liczb\u0105 przypadk\u00f3w rozprzestrzeniania si\u0119 karalucha ameryka\u0144skiego (Periplaneta americana) na Wyspach Kanaryjskich. Opisuj\u0105 go jako gatunek wi\u0119kszy, bardziej odporny i potencjalnie bardziej niebezpieczny ni\u017c te, kt\u00f3re zwykle mo\u017cna spotka\u0107 w domach w Hiszpanii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug raportu firmy Anticimex, zajmuj\u0105cej si\u0119 zwalczaniem szkodnik\u00f3w, ten inwazyjny owad zosta\u0142 wykryty w 88% hiszpa\u0144skich prowincji, w tym na Wyspach Kanaryjskich. Jedynie \u00c1lava, \u00c1vila, Segowia, Soria, Teruel i Zamora pozostaj\u0105 wolne od potwierdzonej aktywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Badanie, kt\u00f3rym kierowali eksperci Carlos Pradera i Erik Rodr\u00edguez, jest pierwszym, kt\u00f3re przedstawia szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 map\u0119 obecno\u015bci i ekspansji gatunku na terenie kraju. Pokazuje ona, \u017ce \u200b\u200bgatunek ten na sta\u0142e zadomowi\u0142 si\u0119 na Wyspach Kanaryjskich, Balearach i na du\u017cej cz\u0119\u015bci wybrze\u017ca Morza \u015ar\u00f3dziemnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c Periplaneta americana zosta\u0142a po raz pierwszy sprowadzona do Hiszpanii w XVIII wieku, jej ekspansja gwa\u0142townie przyspieszy\u0142a w ci\u0105gu ostatnich 50 lat. Kiedy\u015b ograniczona do port\u00f3w i miast nadmorskich, obecnie jest spotykana nawet w centralnych obszarach miejskich, takich jak Madryt.<\/p>\n\n\n\n<p>Karaczan ten najlepiej czuje si\u0119 w ciep\u0142ych i wilgotnych warunkach, przez co Wyspy Kanaryjskie s\u0105 na jego obecno\u015b\u0107 szczeg\u00f3lnie nara\u017cone. Eksperci uwa\u017caj\u0105, \u017ce zmiany klimatyczne przyczyniaj\u0105 si\u0119 do szybkiego rozprzestrzeniania si\u0119 tego gatunku, wyd\u0142u\u017caj\u0105c okres rozrodczy i zwi\u0119kszaj\u0105c wska\u017aniki reprodukcji przez ca\u0142y rok.<\/p>\n\n\n\n<p>Karaluchy pozostaj\u0105 szkodnikiem numer jeden w Hiszpanii, stanowi\u0105c 42% wszystkich interwencji w zakresie zwalczania szkodnik\u00f3w w 2024 roku, wyprzedzaj\u0105c gryzonie (25%). Mi\u0119dzy styczniem a majem 2025 roku liczba inwazji wzros\u0142a o 20% w por\u00f3wnaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzy gatunki najcz\u0119\u015bciej spotykane w hiszpa\u0144skich miastach to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Karaczan prusak<\/strong>&nbsp;(Blattella germanica) \u2013 najcz\u0119\u015bciej spotykany w kuchniach i restauracjach.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Karaluch wschodni<\/strong>&nbsp;(Blatta orientalis) \u2013 pospolity w piwnicach i odp\u0142ywach.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Karaczan ameryka\u0144ski<\/strong>&nbsp;(Periplaneta americana) \u2013 najwi\u0119kszy i najbardziej agresywny, zdolny do pokonywania kr\u00f3tkich dystans\u00f3w w ciep\u0142e, wilgotne noce.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Karaczan ameryka\u0144ski mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 do 5 centymetr\u00f3w, \u017cy\u0107 prawie dwa lata (do 706 dni) i porusza\u0107 si\u0119 niezwykle szybko, co sprawia, \u017ce \u200b\u200bjest jednym z najtrudniejszych do wyt\u0119pienia gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego ulubionym siedliskiem s\u0105 sieci kanalizacyjne, gdzie dobrze si\u0119 rozwija w wilgotnych, zanieczyszczonych \u015brodowiskach, z \u0142atwym dost\u0119pem do dom\u00f3w i firm poprzez rury i kanalizacj\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p>Te stworzenia s\u0105 trudne do wyt\u0119pienia, bowiem nie dzia\u0142aj\u0105 na nie stosowane powszechnie trucizny czy promieniowanie radioaktywne (s\u0105 w stanie wytrzyma\u0107 nawet 100 razy wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0119 ni\u017c cz\u0142owiek). <\/p>\n\n\n\n<p>Karaluchy na Wyspach Kanaryjskich to olbrzymy, bo niekt\u00f3re maj\u0105 a\u017c do 6 cm d\u0142ugo\u015bci (w Polsce ok. 3 cm) i mo\u017cna je spotka\u0107 na ulicy, w sklepach, a nawet w 5-gwiazdkowych hotelach. Potrafi\u0105 wej\u015b\u0107 do mieszka\u0144 przez drzwi oraz przecisn\u0105\u0107 si\u0119 przez ma\u0142e otwory odp\u0142ywowe w wannie, kabinie prysznicowej czy w zlewie, a tak\u017ce kana\u0142y wentylacyjne.<\/p>\n\n\n\n<p>Karaluchy z warkotem (gorszym ni\u017c b\u0105ki) lataj\u0105, ale uciekaj\u0105 przed lud\u017ami. One jednak nie gryz\u0105 cz\u0142owieka, a w\u0105sami ruszaj\u0105 dlatego, bo swoim nosem w\u0105chaj\u0105, gdzie jest partner lub partnerka albo szukaj\u0105 jedzenia (szczeg\u00f3lnie przyci\u0105ga je zapach piwa i s\u0142odkich napoj\u00f3w, resztki jedzenia i okruchy, owoce, warzywa oraz produkty sypkie np. cukier czy m\u0105ka). Do \u017cycia wybieraj\u0105 wilgotne i zacienione miejsca, takie jak kanalizacja czy piwnice. Maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wstrzymywania oddechu przez godzin\u0119, prze\u017cycia bez po\u017cywienia i wody przez prawie 40 dni, a nawet utrzymania funkcji \u017cyciowych przez tydzie\u0144 po utracie g\u0142owy. &nbsp;Mog\u0105 te\u017c przenosi\u0107 gro\u017ane choroby takie jak cholera, gru\u017alica, d\u017cuma, czerwonka, czy salmonella oraz zapalenie \u017co\u0142\u0105dka i jelit. Obecno\u015b\u0107 karaluch\u00f3w (a w\u0142a\u015bciwie ich odchod\u00f3w &#8211; podobnych do ziarenek kawy, zanieczyszczaj\u0105cych np. \u017cywno\u015b\u0107 czy kuchenne blaty) mo\u017ce powodowa\u0107 u ludzi&nbsp;objawy alergiczne np. duszno\u015bci, kaszel, katar czy wyprysk kontaktowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Sygna\u0142em ostrzegawczym powinno by\u0107 pojawienie si\u0119 bia\u0142ego karalucha, co oznacza to, \u017ce te owady stanowi\u0105 du\u017c\u0105 grup\u0119 w naszym domu. Karaluchy rozmna\u017caj\u0105 si\u0119 bardzo szybko, a nawet pojedynczy bia\u0142y karaluch mo\u017ce sugerowa\u0107 inwazj\u0119 i du\u017c\u0105 koloni\u0119.&nbsp;Po linieniu dorastaj\u0105cy osobnik staje si\u0119 bia\u0142y i mi\u0119kki przez kr\u00f3tki okres, a\u017c do momentu, gdy jego nowy pancerz stwardnieje i ciemnieje, powracaj\u0105c do typowego br\u0105zowego odcienia w ci\u0105gu kilku godzin. <\/p>\n\n\n\n<p>Aby zmniejszy\u0107 ryzyko zara\u017cenia, eksperci zalecaj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Utrzymywanie kuchni i pomieszcze\u0144 magazynowych w czysto\u015bci i sucho\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Przechowywanie \u017cywno\u015bci w szczelnych pojemnikach.<\/li>\n\n\n\n<li>Regularne czyszczenie pod i za urz\u0105dzeniami sanitarnymi.<\/li>\n\n\n\n<li>Naprawianie przeciek\u00f3w i wilgoci.<\/li>\n\n\n\n<li>Uszczelnianie p\u0119kni\u0119\u0107 i punkt\u00f3w dost\u0119pu w \u015bcianach i pod\u0142ogach.<\/li>\n\n\n\n<li>Regularne wyrzucanie \u015bmieci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pomimo tych \u015brodk\u00f3w, specjali\u015bci ostrzegaj\u0105, \u017ce po zadomowieniu si\u0119 szkodnik\u00f3w, zazwyczaj konieczna jest interwencja specjalisty. Firmy stosuj\u0105 zr\u00f3wnowa\u017cone i zaawansowane technologie zwalczania szkodnik\u00f3w, aby zapewni\u0107 bezpieczne i higieniczne \u015brodowisko na Wyspach Kanaryjskich i poza nimi. Konieczna jest tzw. fumigacja, czyli chemiczne i truj\u0105ce usuwanie owad\u00f3w i gryzoni poprzez wpuszczanie do kanalizacji dymu, pary lub gazu. Przy tej okazji trzeba pozakleja\u0107 ta\u015bm\u0105 studzienki kanalizacyjne, aby karaluchy nie wydosta\u0142y si\u0119 na powierzchni\u0119. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"408\" height=\"1024\" src=\"http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-408x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9233\" srcset=\"https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-408x1024.jpg 408w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-120x300.jpg 120w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-768x1927.jpg 768w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-612x1536.jpg 612w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-816x2048.jpg 816w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-scaled.jpg 1020w\" sizes=\"(max-width: 408px) 100vw, 408px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>ZOBACZ NASZ ARTYKU\u0141 tak\u017ce na najwi\u0119kszym polskim portalu Wirtualna Polska: <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/turystyka.wp.pl\/s\/nakanarach-pl\/inwazja-karaluchow-w-wakacyjnym-kraju-osiagaja-nawet-6-cm-dlugosci-7220313357568960a\">https:\/\/turystyka.wp.pl\/s\/nakanarach-pl\/inwazja-karaluchow-w-wakacyjnym-kraju-osiagaja-nawet-6-cm-dlugosci-7220313357568960a<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Foto: Zdj\u0119cie ilustracyjne NaKanarach.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HISZPANIA\/WYSPY KANARYJSKIE: Eksperci ostrzegaj\u0105 przed rosn\u0105c\u0105 liczb\u0105 przypadk\u00f3w rozprzestrzeniania si\u0119 karalucha ameryka\u0144skiego (Periplaneta americana) na Wyspach Kanaryjskich. Opisuj\u0105 go jako gatunek wi\u0119kszy, bardziej odporny i potencjalnie bardziej niebezpieczny ni\u017c te, kt\u00f3re zwykle mo\u017cna spotka\u0107 w domach w Hiszpanii. Wed\u0142ug raportu firmy Anticimex, zajmuj\u0105cej si\u0119 zwalczaniem szkodnik\u00f3w, ten inwazyjny owad zosta\u0142 wykryty w 88% hiszpa\u0144skich prowincji, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6313,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-11949","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"aioseo_notices":[],"blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-scaled.jpg",1440,2560,false]},"categories_names":{"12":{"name":"Aktualno\u015bci","link":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/category\/aktualnosci\/"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-300x300.jpg",300,300,true],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-305x207.jpg",305,207,true],"cvmm-portrait":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-400x600.jpg",400,600,true],"cvmm-medium-square":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-600x600.jpg",600,600,true],"cvmm-large":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-1024x1024.jpg",1024,1024,true],"cvmm-small":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-130x95.jpg",130,95,true],"full":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-scaled.jpg",1440,2560,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11949"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12079,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11949\/revisions\/12079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}