{"id":15904,"date":"2026-10-26T08:06:34","date_gmt":"2026-10-26T08:06:34","guid":{"rendered":"https:\/\/nakanarach.pl\/?p=15904"},"modified":"2026-10-27T06:27:46","modified_gmt":"2026-10-27T06:27:46","slug":"kalima-i-zanieczyszczone-powietrze-na-kanarach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/2026\/10\/26\/kalima-i-zanieczyszczone-powietrze-na-kanarach\/","title":{"rendered":"KALIMA I ZANIECZYSZCZONE POWIETRZE NA KANARACH"},"content":{"rendered":"\n

WYSPY KANARYJSKIE: Kalima znad Sahary nadal jest najwi\u0119ksz\u0105 przyczyn\u0105 z\u0142ej jako\u015bci powietrza na Wyspach Kanaryjskich, jednak naukowcy odkryli r\u00f3wnie\u017c, \u017ce na ten rajski archipelag docieraj\u0105 zanieczyszczenia przemys\u0142owe z Afryki P\u00f3\u0142nocnej. Ale wraz z py\u0142em docieraj\u0105 te\u017c\u00a0 masy gor\u0105cego powietrza, z czego najbardziej ciesz\u0105 si\u0119 tury\u015bci.<\/strong> W\u0142adze wprowadzi\u0142y alert dla mieszka\u0144c\u00f3w i wczasowicz\u00f3w. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Od 25 pa\u017adziernika 2026 r. na Kanary zacz\u0119\u0142a stopniowo nap\u0142ywa\u0107 kalima. Na szczytach g\u00f3rskich jest widoczne charakterystyczne zamglenie, przez kt\u00f3re przebijaj\u0105 si\u0119 promienie s\u0142oneczne, a niebo straci\u0142o sw\u00f3j niebieski b\u0142\u0119kit. Wzros\u0142y te\u017c temperatury. W tym miesi\u0105cu powinno by\u0107 tu \u015brednio ok. 25 stopni Celsjusza, tymczasem w miniony weekend w turystycznym kurorcie Maspalomas termometry na po\u0142udniu Gran Canarii pokazywa\u0142y 30 stopni w dzie\u0144, 28 wieczorem i 24 dzi\u015b nad ranem.<\/p>\n\n\n\n

Ale b\u0119dzie jeszcze gor\u0119cej. Wed\u0142ug prognoz hiszpa\u0144skiej Pa\u0144stwowej Agencji Meteorologicznej Aemet na Wyspach Kanaryjskich tydzie\u0144 rozpoczyna si\u0119 od wyj\u0105tkowo ciep\u0142ej pogody, jak na koniec tego jesiennego miesi\u0105ca, ze s\u0142abszymi wiatrami znad wybrze\u017ca i rozleg\u0142ymi chmurami. 26 pa\u017adziernika temperatury mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 34\u00b0C w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach Lanzarote i Fuerteventury, a na Teneryfie i Gran Canarii do 30 stopni.<\/p>\n\n\n\n

Dyrekcja Generalna ds. Sytuacji Nadzwyczajnych rz\u0105du regionalnego uruchomi\u0142a 26 pa\u017adziernika 2026 r. o godzinie 12:30 alert dotycz\u0105cy kalimy. Obejmuje on ca\u0142y archipelag i b\u0119dzie weryfikowany w miar\u0119 rozwoju sytuacji.<\/p>\n\n\n\n

Najwy\u017csze st\u0119\u017cenia spodziewano si\u0119 w po\u0142udniowych rejonach Teneryfy, Gran Canarii i La Palmy, po\u0142o\u017conych w \u015brednich i g\u00f3rskich g\u00f3rach. Na Lanzarote i Fuerteventurze przewidywano, \u017ce py\u0142 utrzyma si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w wy\u017cszych warstwach, z ograniczonym wp\u0142ywem na powierzchni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105d twierdzi, \u017ce py\u0142 mo\u017ce zacz\u0105\u0107 osiada\u0107 na ni\u017cej po\u0142o\u017conych obszarach wszystkich wysp od 27 pa\u017adziernika 2026 r. oko\u0142o po\u0142udnia. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej spodziewane s\u0105 najbardziej intensywne warunki, kiedy st\u0119\u017cenie py\u0142u zawieszonego w wielu miejscach mo\u017ce przekroczy\u0107 100 mikrogram\u00f3w na metr sze\u015bcienny.<\/p>\n\n\n\n

Przy okazji w\u0142adze apeluj\u0105 do mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w, aby unikali aktywno\u015bci ruchowej na \u015bwie\u017cym powietrzu, zamykali okna w domach i hotelach, bo szybko pojawi si\u0119 cienka warstwa kurzu. A kierowcy powinni je\u017adzi\u0107 na \u015bwiat\u0142ach mijania przez ca\u0142y dzie\u0144, co nie jest tutaj obowi\u0105zkowe ca\u0142odobowo.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem najnowsze wyniki bada\u0144 dotycz\u0105ce kalimy zaprezentowano w pa\u017adzierniku 2026 r. w La Laguna na Teneryfie. Pochodz\u0105 one z AirCanLab, czyli laboratorium jako\u015bci powietrza Wysp Kanaryjskich, kt\u00f3re przeanalizowa\u0142o unosz\u0105ce si\u0119 w powietrzu cz\u0105stki sta\u0142e zebrane w latach 2024\u20132026.<\/p>\n\n\n\n

Badania te pomagaj\u0105 wyja\u015bni\u0107, dlaczego na archipelagu mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 wysokie st\u0119\u017cenia cz\u0105stek sta\u0142ych, nawet gdy lokalnie wytwarzane emisje s\u0105 stosunkowo niskie, bo nie ma tu dymi\u0105cych komin\u00f3w i du\u017cych fabryk, kt\u00f3re mog\u0142yby zanieczyszcza\u0107 \u015brodowisko.<\/p>\n\n\n\n

Naukowcy zbadali cz\u0105steczki PM10, kt\u00f3re s\u0105 na tyle ma\u0142e, \u017ce mo\u017cna je z \u0142atwo\u015bci\u0105 wdycha\u0107, dlatego kalima jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczna dla os\u00f3b z chorobami dr\u00f3g oddechowych. Ich sk\u0142ad chemiczny pozwala im odr\u00f3\u017cni\u0107 py\u0142 pustynny, s\u00f3l morsk\u0105, emisje spalin samochodowych od zanieczyszcze\u0144 przenoszonych z innych \u017ar\u00f3de\u0142. Warto doda\u0107, \u017ce PM10 to nie to samo co znany w Polsce smog, ale cz\u0105steczki s\u0105 jego g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug bada\u0144 naukowc\u00f3w podczas pasat\u00f3w morskich oko\u0142o 70% zmierzonego PM10 pochodzi\u0142o z soli morskiej, 20% z pojazd\u00f3w na wyspach i 10% z zanieczyszcze\u0144 przybywaj\u0105cych spoza archipelagu. Proporcje te zale\u017c\u0105 przede wszystkim od warunk\u00f3w pasat\u00f3w i ulegaj\u0105 zmianie, gdy kalima niesie ze sob\u0105 na Kanary py\u0142 saharyjski, powstaj\u0105cy podczas burz piaskowych.<\/p>\n\n\n\n

Laboratorium wykry\u0142o r\u00f3wnie\u017c przypadki zanieczyszcze\u0144 przemys\u0142owych pochodz\u0105cych z Maroka i Algierii, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142ami by\u0142y elektrownie, rafinerie i produkcja nawoz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Z raportu wynika, \u017ce najwy\u017csze st\u0119\u017cenia cz\u0105stek w badaniu wyst\u0105pi\u0142y podczas kalimy zanotowanej 31 marca 2026 roku. W\u00f3wczas odczyty w po\u0142udniowej Teneryfie i na La Gomerze osi\u0105gn\u0119\u0142y 996 mikrogram\u00f3w na metr sze\u015bcienny powietrza.<\/p>\n\n\n\n

Prace laboratorium b\u0119d\u0105 kontynuowane na mocy zaplanowanej na cztery lata umowy o warto\u015bci 3 milion\u00f3w euro (prawie 13 mln z\u0142), kt\u00f3ra pomo\u017ce Wyspom Kanaryjskim zidentyfikowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a zanieczyszcze\u0144 i przygotowa\u0107 si\u0119 na bardziej rygorystyczne europejskie normy jako\u015bci powietrza.<\/p>\n\n\n\n

Dwutlenek azotu podczas kalimy jest niebezpieczny szczeg\u00f3lnie w ciep\u0142e miesi\u0105ce roku, podra\u017cniaj\u0105c przede wszystkim uk\u0142ad oddechowy, stanowi\u0105c zagro\u017cenie zw\u0142aszcza dla os\u00f3b choruj\u0105cych na astm\u0119 i chorob\u0119 obturacyjn\u0105 p\u0142uc. Dodatkowo kalima powoduje czasem podra\u017cnienie oczu, a w ustach mo\u017cna wyczu\u0107 charakterystyczny drobny piasek. Cz\u0119sto towarzysz\u0105 temu skoki temperatury (nawet powy\u017cej 40\u00b0C), uczucie duszno\u015bci, b\u00f3le i zawroty g\u0142owy oraz zm\u0119czenie.<\/p>\n\n\n\n

To zjawisko atmosferyczne w przypadku Wysp Kanaryjskich zwi\u0105zane jest ze wschodnim wiatrem o nazwie sirocco, kt\u00f3ry wieje od strony Afryki. Pokonuj\u0105c on ponad stukilometrow\u0105 drog\u0119 nad oceanem przenosi on gor\u0105ce masy powietrza wraz z ziarenkami piasku pochodz\u0105cego z Sahary. Temperatura powietrza na Wyspach Kanaryjskich mo\u017ce si\u0119 w\u00f3wczas gwa\u0142townie podnie\u015b\u0107 nawet o kilkana\u015bcie stopni. Zim\u0105 temperatura powietrza po po\u0142udniu wzrasta czasem do ponad 30\u00b0C, a latem nawet znacznie powy\u017cej 40\u00b0C. Niebo nagle traci ca\u0142y sw\u00f3j b\u0142\u0119kit, staje si\u0119 szare, a widoczno\u015b\u0107 spada do zaledwie 1000-2000 metr\u00f3w. Najwi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0119powania kalimy na Wyspach Kanaryjskich zachodzi na od p\u00f3\u017anej jesieni do po\u0142owy wiosny (listopad-kwiecie\u0144). Je\u015bli wyst\u0105pi w okresie letnim (lipiec, sierpie\u0144, wrzesie\u0144) jest szczeg\u00f3lnie uci\u0105\u017cliwa. Mniejsze prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia kalimy jest pomi\u0119dzy majem i lipcem. Statystycznie to zjawisko wyst\u0119puje na Kanarach od 129 do 145 dni w ci\u0105gu roku.<\/p>\n\n\n\n

W przesz\u0142o\u015bci zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce py\u0142 z Sahary dotar\u0142 w niewielkiej ilo\u015bci a\u017c do Polski. W 2020 z powodu \u201ekalimy\u201d stulecia to zajwisko spowodowa\u0142o nawet wstrzymanie rchu lotniczego na Wyspach Kanaryjskich, bo widoczno\u015b\u0107 na Gran Canarii w krytycznym momencie spad\u0142a do zaledwie 400 metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Foto: NaKanarach.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

WYSPY KANARYJSKIE: Kalima znad Sahary nadal jest najwi\u0119ksz\u0105 przyczyn\u0105 z\u0142ej jako\u015bci powietrza na Wyspach Kanaryjskich, jednak naukowcy odkryli r\u00f3wnie\u017c, \u017ce na ten rajski archipelag docieraj\u0105 zanieczyszczenia przemys\u0142owe z Afryki P\u00f3\u0142nocnej. Ale wraz z py\u0142em docieraj\u0105 te\u017c\u00a0 masy gor\u0105cego powietrza, z czego najbardziej ciesz\u0105 si\u0119 tury\u015bci. W\u0142adze wprowadzi\u0142y alert dla mieszka\u0144c\u00f3w i wczasowicz\u00f3w. Od 25 pa\u017adziernika […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6483,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-15904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"aioseo_notices":[],"blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-scaled.jpg",2560,1440,false]},"categories_names":{"12":{"name":"Aktualno\u015bci","link":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/category\/aktualnosci\/"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-300x300.jpg",300,300,true],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-305x207.jpg",305,207,true],"cvmm-portrait":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-400x600.jpg",400,600,true],"cvmm-medium-square":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-600x600.jpg",600,600,true],"cvmm-large":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-1024x1024.jpg",1024,1024,true],"cvmm-small":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-130x95.jpg",130,95,true],"full":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Kalima-1-1-scaled.jpg",2560,1440,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15904"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16068,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15904\/revisions\/16068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}