{"id":9218,"date":"2025-01-29T07:57:00","date_gmt":"2025-01-29T07:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/nakanarach.pl\/?p=9218"},"modified":"2025-01-29T09:39:37","modified_gmt":"2025-01-29T09:39:37","slug":"plaga-karaluchow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/2025\/01\/29\/plaga-karaluchow\/","title":{"rendered":"PLAGA KARALUCH\u00d3W I NIEBEZPIECZNE KOMARY"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>HISZPANIA\/TENERYFA: U jednych wywo\u0142uj\u0105 strach, u innych obrzydzenie, ale s\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy si\u0119 do nich przyzwyczaili. Czy nale\u017cy si\u0119 ich ba\u0107? Nie milkn\u0105 echa nieudolnej akcji usuwania karaluch\u00f3w w popularnym mie\u015bcie turystycznym Los Abrigos na kanaryjskiej Teneryfie.<\/strong> <strong>Ale z kolei na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim odkryto niedawno po raz pierwszy, \u017ce pojawi\u0142y si\u0119 komary, kt\u00f3re przenosz\u0105 wirus Sindbis. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kontynetnalnej cz\u0119\u015bci Hiszpanii Jordi Figuerola, badacz ze Stacji Biologicznej Do\u00f1ana i lider grupy ds. ekologii i ewolucji chor\u00f3b odzwierz\u0119cych w CIBER ds. epidemiologii i zdrowia publicznego, potwierdzi\u0142, pierwsze wykrycie wirusa Sindbis na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim. Wcze\u015bniej zosta\u0142 zidentyfikowany w Skandynawii i Algierii, gdzie wyst\u0105pi\u0142y du\u017ce ogniska choroby.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wirus Sindbis, nale\u017c\u0105cy do rodzaju Alphavirus, jest przenoszony g\u0142\u00f3wnie przez komary Culex, kt\u00f3re s\u0105 powszechne w Hiszpanii. Podczas, gdy wirus zazwyczaj kr\u0105\u017cy w\u015br\u00f3d ptak\u00f3w, mo\u017ce on wp\u0142ywa\u0107 na ludzi poprzez uk\u0105szenia komar\u00f3w. Infekcje u ludzi s\u0105 cz\u0119sto bezobjawowe, ale mog\u0105 te\u017c prowadzi\u0107 do objaw\u00f3w, takich jak gor\u0105czka, wysypki sk\u00f3rne, b\u00f3le staw\u00f3w i b\u00f3le g\u0142owy, kt\u00f3re mog\u0105 trwa\u0107 latami. Wybuchy gor\u0105czki Sindbis odnotowano w Afryce Po\u0142udniowej i p\u00f3\u0142nocnej Europie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naukowcy przebadali ponad 31 tys. komar\u00f3w zebranych w 2022 r. w Andaluzji. W ostatnim czasie wirus zosta\u0142 wykryty w 137 przypadkach, obejmuj\u0105cych pi\u0119\u0107 gatunk\u00f3w komar\u00f3w, przy czym Culex perexiguus wykazywa\u0142 najwy\u017cszy wska\u017anik infekcji. Wirus pojawi\u0142 si\u0119 w prowincjach Malaga, Sewilla, Huelva i Kadyks.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na Wyspach Kanaryjskich w 2024 roku ponownie pojawi\u0142 si\u0119 niebezpieczny komar egipski, kt\u00f3ry przenosi gro\u017ane dla cz\u0142owieka i zwierz\u0105t choroby, takie jak denga, Zika, chikungunya i \u017c\u00f3\u0142ta febra. Wcze\u015bniej widywano go jedynie w Azji, Afryce, Ameryce, Australii i po\u0142udniowej Europie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cne gatunki komar\u00f3w na Wyspach Kanaryjskich pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w sezonie zimowym (kiedy zdarza si\u0119 wi\u0119cej opad\u00f3w deszczu), czyli zupe\u0142nie o innej porze roku ni\u017c w Polsce, gdzie z kolei k\u0105\u015bliwe owady pojawiaj\u0105 si\u0119 latem. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142adze archipelagu w sezonie zimowym prowadz\u0105 chemiczne opryski miejsc wyl\u0119gu komar\u00f3w, kt\u00f3re bywaj\u0105 uci\u0105\u017cliwe dla mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale tak\u017ce inne, \u017cyj\u0105ce w ciep\u0142ych krajach stworzenia mog\u0105 przenosi\u0107 gro\u017ane choroby. Prawie ka\u017cdy zna ludow\u0105 meksyka\u0144sk\u0105 piosenk\u0119 \u201eLa cucaracha\u201d, ale nie ka\u017cdy wie, \u017ce opowiada ona o karaluchu, kt\u00f3ry z powodu braku n\u00f3g nie mo\u017ce chodzi\u0107. Jest to metafora bezradno\u015bci i bezsilno\u015bci. I nie jest to jedyny latynoski utw\u00f3r o tych ma\u0142ych i zwinnych stworzeniach, kt\u00f3re trudno z\u0142apa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"El Combo Dominicano - La Cucaracha\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/JD4V8EEfZZw?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te owady s\u0105 du\u017cym problemem tak\u017ce na Wyspach Kanaryjskich.&nbsp;Plaga karaluch\u00f3w zaskoczy\u0142a niedawno mieszka\u0144c\u00f3w i turyst\u00f3w malowniczej, rybackiej wioski Los Abrigos, na po\u0142udniu Teneryfy. Nag\u0142e pojawienie si\u0119 owad\u00f3w by\u0142o zwi\u0105zane z rutynow\u0105 fumigacj\u0105 systemu kanalizacyjnego miasta, przeprowadzon\u0105 przez firm\u0119 zakontraktowan\u0105 przez lokaln\u0105 rad\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fumigacja, czyli chemiczne i truj\u0105ce usuwanie owad\u00f3w i gryzoni poprzez wpuszczanie do kanalizacji dymu, pary lub gazu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 o godz. 11, podczas najwi\u0119kszego ruchu w kawiarniach i restauracjach w strefie dla pieszych w pobli\u017cu portu. Klienci ciesz\u0105cy si\u0119 porann\u0105 kaw\u0105 i posi\u0142kami zobaczyli roje karaluch\u00f3w wy\u0142aniaj\u0105cych si\u0119 z kana\u0142\u00f3w, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y wchodzi\u0107 na sto\u0142y w barze.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak pisze kanaryjsko-brytyjski portal Canarian Weekly pracownicy kawiarni chwycili za miot\u0142y i szufelki, aby powstrzyma\u0107 nap\u0142yw owad\u00f3w i uniemo\u017cliwi\u0107 im przedostanie si\u0119 do ich pomieszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rodrigo, kierownik popularnej restauracji&nbsp;<em>El Mirador<\/em>&nbsp;, skrytykowa\u0142 czas przeprowadzenia operacji. \u201eZamiast robi\u0107 to w nocy lub wcze\u015bnie rano, postanowili przeprowadzi\u0107 fumigacj\u0119 o 11:00 rano, czyli dok\u0142adnie wtedy, gdy lokale by\u0142y otwarte\u201d &#8211; powiedzia\u0142 portalowi Canarian Weekly.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.canarianweekly.com\/posts\/Cockroach-infestation-invades-tourist-hotspot-in-Los-Abrigos\">https:\/\/www.canarianweekly.com\/posts\/Cockroach-infestation-invades-tourist-hotspot-in-Los-Abrigos<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niekt\u00f3rzy zastanawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c, dlaczego np. na Wyspach Kanaryjskich niekt\u00f3re studzienki z\u0105 zaklejone ta\u015bm\u0105. To w\u0142a\u015bnie znak, \u017ce przeprowadzono w tym miejscu fumigacj\u0119. Ale prawdopodobnie zapomniano w\u0142a\u015bnie o takim zabezpieczeniu na Teneryfie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1020\" src=\"https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-edited-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9234\" srcset=\"https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-edited-scaled.jpg 2560w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-edited-300x120.jpg 300w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-edited-1024x408.jpg 1024w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-edited-768x306.jpg 768w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-edited-1536x612.jpg 1536w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Karaluchy-studzienki-zaklejone-1-edited-2048x816.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te stworzenia s\u0105 trudne do wyt\u0119pienia, bowiem nie dzia\u0142aj\u0105 na nie stosowane powszechnie trucizny czy promieniowanie radioaktywne (s\u0105 w stanie wytrzyma\u0107 nawet 100 razy wi\u0119ksz\u0105 dawk\u0119 ni\u017c cz\u0142owiek).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karaluchy na Wyspach Kanaryjskich to olbrzymy, bo maj\u0105 a\u017c do 6 cm d\u0142ugo\u015bci (w Polsce ok. 3 cm) i mo\u017cna je spotka\u0107 na ulicy, w sklepach, a nawet w 5-gwiazdkowych hotelach. Potrafi\u0105 wej\u015b\u0107 do mieszka\u0144 przez drzwi oraz przecisn\u0105\u0107 si\u0119 przez ma\u0142e otwory odp\u0142ywowe w wannie, kabinie prysznicowej czy w zlewie, a tak\u017ce kana\u0142y wentylacyjne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karaluchy z warkotem (gorszym ni\u017c b\u0105ki) lataj\u0105, ale uciekaj\u0105 przed lud\u017ami. One jednak nie gryz\u0105 cz\u0142owieka, a w\u0105sami ruszaj\u0105 dlatego, bo swoim nosem w\u0105chaj\u0105, gdzie jest partner lub partnerka albo szukaj\u0105 jedzenia (szczeg\u00f3lnie przyci\u0105ga je zapach piwa i s\u0142odkich napoj\u00f3w, resztki jedzenia i okruchy, owoce, warzywa oraz produkty sypkie np. cukier czy m\u0105ka). Do \u017cycia wybieraj\u0105 wilgotne i zacienione miejsca, takie jak kanalizacja czy piwnice. Maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wstrzymywania oddechu przez godzin\u0119, prze\u017cycia bez po\u017cywienia i wody przez prawie 40 dni, a nawet utrzymania funkcji \u017cyciowych przez tydzie\u0144 po utracie g\u0142owy. &nbsp;Mog\u0105 te\u017c przenosi\u0107 gro\u017ane choroby takie jak cholera, gru\u017alica czy d\u017cuma. Obecno\u015b\u0107 karaluch\u00f3w (a w\u0142a\u015bciwie ich odchod\u00f3w &#8211; podobnych do ziarenek kawy, zanieczyszczaj\u0105cych np. \u017cywno\u015b\u0107 czy kuchenne blaty) mo\u017ce powodowa\u0107 u ludzi&nbsp;objawy alergiczne np. duszno\u015bci, kaszel, katar czy wyprysk kontaktowy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sygna\u0142em ostrzegawczym powinno by\u0107 pojawienie si\u0119 bia\u0142ego karalucha, co oznacza to, \u017ce te owady stanowi\u0105 du\u017c\u0105 grup\u0119 w naszym domu. Karaluchy rozmna\u017caj\u0105 si\u0119 bardzo szybko, a nawet pojedynczy bia\u0142y karaluch mo\u017ce sugerowa\u0107 inwazj\u0119 i du\u017c\u0105 koloni\u0119.&nbsp;Po linieniu dorastaj\u0105cy osobnik staje si\u0119 bia\u0142y i mi\u0119kki przez kr\u00f3tki okres, a\u017c do momentu, gdy jego nowy pancerz stwardnieje i ciemnieje, powracaj\u0105c do typowego br\u0105zowego odcienia w ci\u0105gu kilku godzin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na Kanarach s\u0105 te\u017c spotykane du\u017ce i zarazem szczypi\u0105ce koniki polne, przypominaj\u0105ce szara\u0144cz\u0119, gdy\u017c uwielbiaj\u0105 je\u015b\u0107 ro\u015bliny np. mi\u0119t\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"561\" src=\"http:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szarancza-pasikonik-1024x561.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6317\" srcset=\"https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szarancza-pasikonik-1024x561.jpg 1024w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szarancza-pasikonik-300x164.jpg 300w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szarancza-pasikonik-768x421.jpg 768w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szarancza-pasikonik-1536x841.jpg 1536w, https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Szarancza-pasikonik-2048x1121.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejnym problemem s\u0105 ma\u0142e mr\u00f3wki, kt\u00f3re ch\u0119tnie wchodz\u0105 do mieszka\u0144, gdy tylko wyczuj\u0105 jedzenie i pozostawione okruchy. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na tym archipelagu s\u0105 te\u017c ma\u0142e, skacz\u0105ce paj\u0105ki, kt\u00f3re czasem gryz\u0105 cz\u0142owieka. Nie brakuje tutaj r\u00f3wnie\u017c kleszczy czaj\u0105cych si\u0119 w wysokich trawach i krzakach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego przed podr\u00f3\u017c\u0105 na Kanary warto zaopatrzy\u0107 si\u0119 w ma\u015bci lub tabletki z antybiotykiem stosowane po uk\u0105szeniu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale na tym rajskim archipelagu du\u017cym problemem s\u0105 te\u017c \u017cywi\u0105ce si\u0119 drewnem&nbsp;termity, kt\u00f3rych \u015brednia kolonia ma 300 tys. tych stworze\u0144. Gmina Adeje na Teneryfie ustawi\u0142a w ostatnim czasie 300 przyn\u0119t biob\u00f3jczych. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Foto: NaKanarach.pl<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HISZPANIA\/TENERYFA: U jednych wywo\u0142uj\u0105 strach, u innych obrzydzenie, ale s\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy si\u0119 do nich przyzwyczaili. Czy nale\u017cy si\u0119 ich ba\u0107? Nie milkn\u0105 echa nieudolnej akcji usuwania karaluch\u00f3w w popularnym mie\u015bcie turystycznym Los Abrigos na kanaryjskiej Teneryfie. Ale z kolei na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim odkryto niedawno po raz pierwszy, \u017ce pojawi\u0142y si\u0119 komary, kt\u00f3re przenosz\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6313,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-9218","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"aioseo_notices":[],"blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-scaled.jpg",1440,2560,false]},"categories_names":{"12":{"name":"Aktualno\u015bci","link":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/category\/aktualnosci\/"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-300x300.jpg",300,300,true],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-305x207.jpg",305,207,true],"cvmm-portrait":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-400x600.jpg",400,600,true],"cvmm-medium-square":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-600x600.jpg",600,600,true],"cvmm-large":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-1024x1024.jpg",1024,1024,true],"cvmm-small":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-130x95.jpg",130,95,true],"full":["https:\/\/nakanarach.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/Karaluchy-i-pajaki-scaled.jpg",1440,2560,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9218"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9218\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9349,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9218\/revisions\/9349"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nakanarach.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}