GRAN CANARIA/LA GOMERA: Spory niepokój na dwóch kanaryjskich wyspach wywołało kolejne pojawienie się niebezpiecznych dla zdrowia człowieka komarów tygrysich (Aedes albopictus) tym bardziej, że owady zauważono w rejonach licznie odwiedzanych przez turystów. Służby sanitarne aktywowały specjalny system nadzoru entomologicznego, który ma pomóc w zwalczaniu tego gatunku.
Ministerstwo Zdrowia rządu Wysp Kanaryjskich, za pośrednictwem Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia Publicznego, poinformowało jesienią 2026 r. o wykryciu larw oraz dorosłych osobników komara tygrysiego na terenie posiadłości w pobliżu ujścia popularnego wąwozu Valle Gran Rey na La Gomerze. W tej sprawie do urzędowej skrzynki mailowej, uruchomionej na potrzeby nadzoru entomologicznego na Wyspach Kanaryjskich wpłynęło zgłoszenie od jednego z zaniepokojonych mieszkańców. Kolejna informacja z początku października 2026 r. o obecności niewielkich komarów, których ukąszenia pozostawiały charakterystyczny ślad, pochodziła z terenu posiadłości położonej w wąwozie w rejonie Motor Grande w znanej turystycznej gminie Mogán. Według Ministerstwa Zdrowia, jeden z mieszkańców zgłosił wzrost liczby ukąszeń komarów w ciągu dnia, szczególnie w okolicy oczyszczalni ścieków na południu Gran Canarii.
Podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników Uniwersyteckiego Instytutu Chorób Tropikalnych i Zdrowia Publicznego Wysp Kanaryjskich (IUETSPC) Uniwersytetu La Laguna zebrano okazy, które zidentyfikowano jako Aedes albopictus – czytamy w komunikacie resortu zdrowia.
W ramach Systemu Nadzoru Entomologicznego Wysp Kanaryjskich rozstawiono kolejne specjalne pułapki oraz przeprowadzono działania informacyjne skierowane do mieszkańców gmin na obu wyspach, ostrzegające o obecności inwazyjnych komarów. Przekazano też zalecenia mające zapobiec rozmnażaniu się komarów i powstawaniu miejsc ich wylęgu np. poprzez regularne czyszczenie i wymianę wody w poidłach dla zwierząt oraz szczelne przykrywanie zbiorników na wodę, podobnie jak wszelkich pojemników służących do zbierania wody deszczowej.
Dostępne dotychczas dowody wskazują, że mamy najprawdopodobniej do czynienia z przypadkowym, jednorazowym transportem towaru na La Gomerę i Gran Canarię wraz z materiałem, który mógł zawierać jaja komara tygrysiego.
Z powodu pojawienia się tego owada odbyło się też posiedzenie Autonomicznego Komitetu ds. Nadzoru Entomologicznego Wysp Kanaryjskich, z udziałęm przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia Publicznego oraz IUETSPC. Ustalono na nim działania, które zostały już podjęte i wprowadzone w życie.
W rejonie znalezisk trwa usuwanie potencjalnych miejsc wylęgu oraz rozstawiane są kolejne pułapki, które pomogą ustalić, czy na tym obszarze występują kolejne osobniki. Od 6 października 2026 r. na archipelagu spodziewane są deszcze i burze, co może dodatkowo przyspieszyć wylęganie się tych owadów.
Aedes albopictus to czarny komar w paski. Samo ugryzienie komara tygrysiego zazwyczaj wywołuje silny świąd, obrzęk i zaczerwienienie skóry, a u niektórych osób występuje większy rumień, który może utrzymywać się ponad dobę. Ale większym problemem jest to, że po kontakcie z zarażoną osobą, może przenosić śmiertelne dla człowieka choroby np. Denga, Zika, Chikungunya czy Żółta febra (łącznie może roznosić kilkadziesiąt patogenów).
Komar tygrysi atakuje zazwyczaj w ciągu dnia, szczególnie o świcie i zmierzchu, porusza się nisko nad ziemią oraz nie wydaje żadnego charakterystycznego odgłosu bzyczenia. Kłują samice, ponieważ potrzebują krwi do rozmnażania. Składają jaja w wodzie, z której wyłaniają się larwy, które następnie przekształcają się w poczwarki, a na koniec stają się komarami. Potrafią wyczuć obecność człowieka czy zwierzęcia z odległości 50 metrów.
Na Wyspach Kanaryjskich na co dzień komary pojawiają się głównie w środowisku miejskim i przystosowały się do rozmnażania w niewielkich zbiornikach wodnych. Z powodu wysokich temperatur w zazwyczaj suchych i mało deszczowych rejonach archipelagu (w tym w turystycznych kurortach na południu) komary są zazwyczaj spotykane w okresie zimowym.
Resort zdrowia apeluje o współpracę obywateli przy identyfikowaniu potencjalnych inwazyjnych komarów oraz przy usuwaniu miejsc ich wylęgu. Prosi o przesyłanie zdjęć podejrzanych osobników Aedes lub zdjęć silnych reakcji zapalnych po ukąszeniach, jeśli do nich dojdzie, na adres vectores.scs@gobiernodecanarias.org, ze wskazaniem miejsca geograficznego, w którym je zlokalizowano oraz numeru telefonu kontaktowego.
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że system nadzoru skutecznie wykrywa nawet larwy i jaja inwazyjnych komarów na wczesnym etapie, zanim dojdzie do ukąszeń wśród mieszkańców wyspy. Zwraca też uwagę, że ukąszenia zgłoszono wyłącznie na terenie posiadłości, która była źródłem alertu, a obecność komara nie oznacza transmisji chorób.
Od uruchomienia Służby Nadzoru Entomologicznego Wysp Kanaryjskich w 2019 roku, w latach 2023 i 2024 uznano za zakończone i wyeliminowane ogniska innego gatunku komara – egipskiego (Aedes aegypti) na Fuerteventurze, La Palmie oraz w dzielnicy El Toscal w Santa Cruz de Tenerife, oraz w 2025 r. w szklarni w Tacoronte na Teneryfie. Obecność niebezpiecznego komara w 2026 r. stwierdzano także na Gran Canarii (okolice Maspalomas).
Nadal otwarte pozostają ogniska związane z wykryciem osobników Aedes albopictus na lotnisku Teneryfa Południe oraz w gminie Tuineje na Fuerteventurze, a także Aedes aegypti w porcie Santa Cruz de Tenerife, w Muelle Santa Catalina oraz w dzielnicy Piletas w Las Palmas de Gran Canaria. Strefa buforowa i nadzór trwają zazwyczaj od roku do kilku lat, podczas których regularnie odławia się owady w pułapki feromonowe, aby potwierdzić, że populacja została zniszczona.
W ostatnich latach zwiększono liczbę zainstalowanych pułapek, jak i częstotliwości pobierania próbek. Archipelag posiada ponad 635 wabików z przynętą, zainstalowanych w 23 możliwych punktach wejścia komarów na archipelag: szczególnie w portach, lotniskach, obszarach zamieszkałych i szklarniach z importowanymi roślinami.
Foto: Czytelnik NaKanarach.pl / Zdjęcie ilustracyjne
