EL HIERRO: Trwa gwałtowny napływ imigrantów, którzy coraz częściej podejmują się niebezpiecznej przeprawy przez Ocean Atlantycki z Afryki Zachodniej do kontynentalnej Hiszpanii i na Wyspy Kanaryjskie należące do tego kraju. W ostatnich kilku tygodniach na El Hierro, na której mieszka 11423 mieszkańców przybyło aż 8 tys. nielegalnych przybyszów z sąsiedniego kontynentu. Władze ogłosiły stan wyjątkowy.
Ta jedna z najmniejszych wysp archipelagu kanaryjskiego niewielka ma nieco ponad 30 łóżek szpitalnych, dlatego władze proszą o posiłki medyczne i policyjne, aby móc obsłużyć przybyszów.
Prezydent rządu Wysp Kanaryjskich, Fernando Clavijo, powiedział agencji Reuters , że sytuacja na tej wyspie jest „absolutnie nie do utrzymania”.
Władze ogłosiły stan wyjątkowy i zwróciły się do rządu centralnego o zwiększenie zasobów ludzkich i materialnych. Komisja Międzyresortowa zatwierdziła plan reagowania kryzysowego w zakresie migracji o wartości 16,18 mln euro, obejmujący zwiększoną obecność policji i wysłanie tłumaczy na wyspę, którzy są niezbędni do rozpatrywania wniosków w ramach nowego
Europejskiego Paktu Migracyjnego, który wymaga 16-stronicowej dokumentacji na osobę. Ponadto, Morska Służba Ratownicza doda do El Hierro statek Guardamar Calíope, zwiększając tym samym liczbę jednostek ratowniczych na wyspie.
W kwestiach dyplomatycznych Wyspy Kanaryjskie domagają się działań Unii Europejskiej w krajach pochodzenia. Fernando Clavijo podkreślił, że „konieczne jest rozmieszczenie strażników granicznych z Fronteksu w krajach pochodzenia; to właśnie tam można skutecznie prowadzić prace dochodzeniowe mające na celu rozbicie tych siatek przestępczych”. W związku z tym Clavijo przeprowadzi wideokonferencję z komisarzem UE do spraw wewnętrznych, Magnusem Brunnerem.
Zgodnie z przepisami międzynarodowymi opieka nad nieletnimi bez opieki leży w gestii Wspólnoty Autonomicznej, do której przybyli. Obecnie Wyspy Kanaryjskie opiekują się około 3 tys. nieletnich w przepełnionych ośrodkach, co skłoniło rząd Wysp Kanaryjskich i Radę Wyspy El Hierro do ogłoszenia stanu wyjątkowego. Władze zamierają powrócić do badania kości, aby na tej podstawie faktycznie są to osoby nieletnie. W przeszłości okazywało się, że wielu nich było już dorosłymi, którzy nie mogli korzystać ze specjalnej ochrony.
Wyspy Kanaryjskie domagają się ujednoliconej struktury dowodzenia i obowiązkowego transferu nieletnich między wspólnotami autonomicznymi, biorąc pod uwagę ograniczone wsparcie ze strony dobrowolnych grup wsparcia. Władze regionalne nalegają na obowiązkowe transfery na kontynent, aby wyspy nie ponosiły wyłącznie kosztów ochrony dzieci i opieki nad nimi. W ostatnich dniach przeprowadzono transfer imigrantów do stolicy kraju Madrytu.
Kryzys negatywnie wpływa również na mobilność i lokalne firmy. Na El Hierro kursuje tylko 40 autobusów do transportu publicznego, szkolnego i turystycznego. Przewożenie migrantów między La Restingą, Valverde i San Andrés spowodowało, że wyspa została wyłączona z użytku, co zmusiło do wynajęcia dodatkowych autobusów. W La Restinga z 11 ośrodków dla imigrantów w 2023 roku, obecnie działają tylko cztery, wymagające rekompensaty finansowej.
Przyjęcie tysięcy osób doprowadziło system opieki zdrowotnej tej wyspy do granic możliwości . Fernando Clavijo opisał przepełnienie szpitala:
- W szpitalu Hospital del Hierro, przeznaczonym dla mieszkańców wyspy, musieliśmy przeprowadzać triaż i udzielać opieki bezpośrednio na nabrzeżu. Musieliśmy leczyć migrantów w Ośrodku Tymczasowego Zatrzymania Imigrantów (CATE) w San Andrés, ale gdy ich stan się pogorszył, musieli być leczeni w szpitalu. To narażało i nadal na niemożność utrzymania całego personelu medycznego”. Aby odciążyć system opieki zdrowotnej Wysp Kanaryjskich, rząd Hiszpanii przekaże Czerwony Krzyżowi dodatkowy milion euro.
Oficjalne dane Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) odzwierciedlają wyraźną zmianę w liczbie miejsc odpływu na szlaku atlantyckim. Podczas gdy wcześniej dominowały Mauretania i Mali, Senegal stał się głównym krajem pochodzenia. Co piąty migrant przybywający na Wyspy Kanaryjskie w tym roku pochodzi z Senegalu (19,37% zarejestrowanych), co spycha Mali na czwarte miejsce.
Wysoka koncentracja przybyszów na El Hierro wynika z położenia geograficznego wyspy, prądów atlantyckich i spokojnego oceanu w okresie jesiennym. Jako wyspa wysunięta najdalej na zachód i południe, leży ona bezpośrednio na trasie statków wypływających z wybrzeży Senegalu i Gambii. Prądy oceaniczne spychają małe łodzie w kierunku Teneryfy i El Hierro, czyniąc tę ostatnią ostatnim możliwym punktem na trasie.
Co więcej, wzmożone patrole morskie w Mauretanii spowodowały zmianę tras. Jak wyjaśnia Augusto Delkáder Palacios, łodzie nie pływają już wzdłuż wybrzeża , lecz zapuszczają się dalej w morze, aby uniknąć kutrów patrolowych . Te podróże, trwające obecnie od 1400 do 2500 kilometrów i od 5 do 7 dni, ostatecznie docierają na El Hierro. Paradoksalnie, według danych hiszpańskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, w 2023 r. na wyspę El Hierro przybyło co najmniej 14535 osób na 154 małych łodziach. Odpowiada to średnio 40 osobom dziennie na wyspie o powierzchni 278 km². Co przekroczyło o 3 tys. osób liczbę stałych mieszkańców.
Według oficjalnych danych hiszpańskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Ministerio del Interior), od 1 stycznia do 31 października 2026 roku do Hiszpanii dotarło nielegalnie ponad 32 942 migrantów. W pierwszej połowie listopada do samych Wysp Kanaryjskich dotarło 8 tys. przybyszów. Łacznie w 2026 roku na ten archipelag dotarło już ponad 13 tys. osób.
Dla porównania w 2024 roku na Wyspy Kanaryjskie dotarło 39910 imigrantów, w rekordowym 2024 r. – 46843 imigrantów, w 2025 r. – 29055 osób.
Foto: Archiwum Salvamento Marítimo
